Bệnh rụng tóc có lẽ là một trong những mối quan tâm hàng đầu của nhiều người. Bệnh thường xảy ra ở những người có độ nhờn của tóc trên mức trung bình, nôm na là tóc dầu.
Nếu bạn có mái tóc dầu, bạn sẽ hiểu được nỗi bực bội mà nó gây ra. Sáng sớm thức dậy, bạn bỏ ra vài mươi phút chải chuốt, trang điểm, làm một kiểu tóc thật đẹp… để rồi phải chứng kiến kiểu tóc đẹp này biến mất vào buổi trưa, khi dầu ở chân tóc tiết ra quá nhiều làm cho tóc bạn bị “xẹp” xuống…
Nếu triệu chứng này xuất hiện nơi bạn, hãy để ý chăm sóc mái tóc của mình trước khi quá muộn.
Một mái đầu trung bình có khoảng 130.000 đến 150.000 sợi tóc. Điều này có nghĩa là bạn cũng có chừng đó chân tóc, và chừng đó tuyến dẫn dầu lên mái tóc bạn.
{tab=Bệnh lý}
Rụng tóc Pelade
Trên đầu có các đám rụng tóc hình tròn kích thước vài cm, da nhẵn như sẹo, tóc rụng nhẵn hoặc chỉ còn lại chấm đen, có một số sợi ngắn đen, mập “hình dùi cui” và một số sợi tóc như lông tơ, có khi rụng nhẵn toàn bộ da đầu.
Nguyên nhân là rối loạn miễn dịch tại vùng rụng tóc. Về điều trị, cho bôi mỡ corticoid, uống corticoid từng đợt, ngoài ra có thể uống bepanthen, vitamin C, 3B, an thần, chiếu tia cực tím.
Rụng tóc liên quan androgen
Còn gọi là chứng hói tiến triển, đầu tiên rụng tóc vùng trán tạo thành hình chữ M, sau rụng thưa đều vùng trán đỉnh, dần dần tóc rụng nhẵn vùng đó thành chứng hói đầu, nhưng vành tóc phía bên và sau gáy vẫn mọc tốt, lông mày, lông mi, râu cằm vẫn mọc, loại này điều trị còn khó khăn.
Tại chỗ có thể xịt thuốc minoxidil ngày 2 lần mỗi lần 10 nhát (tương đương 1 ml). Có thể uống một trong các thuốc kháng androgen như cimetidin, spironolacton, cyproteron nhưng cần thận trọng.
Một phương pháp được coi là khả quan nhất hiện nay là cấy tóc (hair transplantation).
Rụng tóc anagen
Rụng tóc lan tỏa chủ yếu do thuốc, nhiễm độc, hóa trị liệu (chẳng hạn như các thuốc chống đông máu, chống u, chống động kinh, Parkinson, tránh thai, thuốc làm giảm cholesterol máu).
Cách điều trị quan trọng nhất là bệnh nhân ngừng dùng các thuốc đó. Sau một thời gian dài hay ngắn, tóc sẽ mọc lại. Có thể cho bệnh nhân uống bepanthen, biotin.
Rụng tóc do tật nhổ tóc
Là tật của một số người, cả trẻ em và người lớn, có yếu tố tâm thần kinh. Những người này có một cảm giác khó chịu không cưỡng lại được dẫn đến nhổ tóc, thường nhổ vào đêm lúc chưa ngủ được, lúc xem tivi hay khi cáu kỉnh, căng thẳng. Họ thường nhổ vùng đỉnh, phía trước và hai bên thái dương, khám thấy tóc không đều, chỗ thưa chỗ mọc tốt (do nhổ không thể đều các vùng), da đầu bình thường.
Điều trị quan trọng nhất là thuyết phục bệnh nhân bỏ thói quen nhổ tóc; nếu da đầu có viêm nhiễm thứ phát cho bôi mỡ kháng sinh.
Rụng tóc do nấm tóc
Bệnh này có thể lây từ người sang người do dùng chung mũ, lược hay lây từ các súc vật (chó, mèo…) sang người. Trên da đầu có đám mảng viêm đỏ giới hạn rõ hoặc không, có vảy trắng, có khi vảy trắng bao quanh chân tóc (dấu hiệu đi bít tất). Tóc bị phạt gãy còn lại mẩu ngắn cách da đầu 1-3 mm đến 1-2 cm, có khi chỉ còn lại chấm đen.
Điều trị nấm tóc hiện nay có nhiều thuốc chống nấm tốt như mỡ clotrimazol, kem nizoral, lamisil, viên uống ketoconazol, nizoral, sporal.
{tab=Điều trị}
Các biện pháp tốt nhất chống rụng tóc
Chế độ ăn uống đủ chất: Chất đạm, chất khoáng và vitamin: Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến mái tóc rất rõ rệt. Vitamin H (hay còn gọi là biotin H, vitamin B8), chất đạm, vitamin nhóm B và các chất khoáng có khả năng kích thích sự phát triển của tóc.
Một nguyên nhân phổ biến gây rụng tóc ở phụ nữ là thiếu các chất khoáng do chế độ ăn kiêng “sợ béo”. Thường gặp nhất là phụ nữ thiếu chất sắt do kinh nguyệt nhiều hoặc kéo dài, người ăn ít thịt đỏ (thịt bò, thịt chó, thịt lợn lạc), ăn ít rau xanh, tươi. Có thể bổ sung bằng uống viên sắt như viên fumafer B9 corbière. Thiếu chất kẽm làm tóc kém phát triển, tóc trở nên mảnh, nhỏ, có màu vàng ố, không óng ả, tóc hay bị rụng. Kẽm có tác dụng định mức chuẩn tỷ lệ chất bã nhờn, chống một số chất độc, kim loại nặng, cho ta một mái tóc khỏe mạnh và sạch sẽ. Kẽm có nhiều trong gan, sò, thịt đỏ, cá, óc, trứng.
Có rất nhiều vitamin làm bền vững tóc. Vitamin A thường xuyên cần cho quá trình sừng hóa lớp thượng bì, hình thành chất kêratin. Thiếu vitamin B2 không những làm mất màu tóc, tóc bị duỗi thẳng mà còn gây hói. Trong cơ thể, vitamin B6 tham gia quá trình trao đổi chất làm cơ năng của tế bào biểu bì khỏe hơn, có thể khống chế chốc đầu vì da đầu nhiều dầu. Thiếu vitamin C, các miệng nang lông nở rộng ra và bì sừng hóa nặng làm các tóc không thể mọc lên được. Vitamin D2, D3 thúc đẩy sự sinh trưởng tóc thông qua tác dụng đến chuyển hóa canxi, phốt pho, hệ thống thần kinh thực vật, các tuyến nội tiết. Để tạo thêm sinh lực cho tóc, có thể dùng vitamin B5, vitamin H, các acid amin có lưu huỳnh như mêthionin, có tác dụng tham gia vào quá trình tạo kêratin.
Tránh tình trạng quá căng thẳng, stress mạnh. Theo các nhà chuyên môn, nguyên nhân chính dẫn đến rụng tóc ở phụ nữ là do stress trong công việc hằng ngày ngày càng tăng. Thường gặp ở phụ nữ khi có thai, sau khi sinh nở, sau phẫu thuật, ăn kiêng không hợp lý, quá mệt mỏi, bận rộn… Hậu quả của stress không chỉ thể hiện ở hiện tượng rụng tóc mà còn làm xấu làn da, da hay bị sần, có đốm và mẩn ngứa.
Điều chỉnh các nội tiết tố: Đối với phụ nữ, tình trạng rụng tóc t ng mảng thường liên quan đến sự tăng hoặc giảm nội tiết tố nam trong máu. Do ảnh hưởng của nội tiết tố mà chu kỳ phát triển của tóc bị giảm sút, chân tóc bị teo lại, không nâng nổi sợi tóc bình thường, làm rụng tóc. Sau đó, các sợi tóc mảnh hơn tiếp tục mọc lên ngày càng nhiều, những sợi tóc khỏe, cứng ngày càng giảm. Y học gọi là chứng rụng tóc do nam tính hóa mà về lâu dài sẽ gây hiện tượng thưa tóc. Trường hợp này cần được chữa tại các chuyên khoa da liễu, nội tiết.
Dùng thuốc chống rụng tóc: Thuốc chống rụng tóc bổ sung các hoạt chất cần cho sự phát triển tóc ngay ở phần nuôi dưỡng da nằm dưới chân tóc. Phần lớn các thuốc chứa vitamin, chất khoáng và acid amin có hiệu quả cho các trường hợp chỉ bị rụng tóc nhẹ.
Các biện pháp khác: Một biện pháp cho kết quả rất khả quan là cấy tóc nhưng cũng mất khá nhiều thời gian, tiền bạc và công sức. Tóc vốn mọc ra từ các nang tóc và tế bào nang được hình thành từ tế bào gốc nằm ngay bên cạnh nang. Một số nghiên cứu gần đây đã cho rằng có thể dùng loại tế bào gốc này để trị chứng rụng tóc, bệnh hói đầu và hơn nữa, có thể là một nguồn phát triển các tế bào gốc – những tế bào ban đầu của sự sống, có khả năng phát triển thành bất kỳ loại mô nào trong cơ thể.
Thông thường bệnh rụng tóc chỉ xuất hiện ở những người có sợi tóc mềm và mỏng. Bệnh này tấn công phái nam nhiều hơn là phái nữ. Trung bình một người đàn ông có trên 300 sợi tóc trên một phân vuông da đầu trong khi người nữ chỉ vào khoảng 280 trên mỗi phân vuông. Tóc của phụ nữ thường cứng và dầy hơn phái nam, thường bệnh rụng tóc chỉ bắt dầu tấn công phụ nữ khi tóc của họ bắt đầu bị mỏng trở lại.
Nhìn chung, bệnh rụng tóc thường có nguyên nhân từ mái tóc đầu. Mức dầu quá nhiều chung quanh chân tóc làm sự lưu thông của máu nuôi chân tóc bi nghẽn lại. Từ đó chân tóc ngày càng teo nhỏ, tóc trở nên mọng hơn… cho đến lúc chân tóc biến mất. Lúc đó da đầu trở nên bóng, và việc mọc tóc trở lại rất khó khăn.
Bạn đang bị tóc dầu?… Tóc bạn trở nên mỏng hơn lúc trước? Những phương pháp dưới đây giúp bạn làm tóc bớt dầu hơn, cũng như một số thuốc thoa có thể làm tóc mọc trở lại ít nhiều.
Một số biện pháp điều trị:
Dùng minoxidil
Thuốc này dùng để chữa trị bệnh cao áp huyết, dạng thuốc bôi ngoài. Nó đã được Cơ quan Quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (FDA) chấp thuận để chữa bệnh rụng tóc vì kích thích tố nam tăng hoạt tính, bán tự do không cần đơn. Dường như minoxidil làm gia tăng sự tăng trưởng tế bào gốc chân tóc và kéo dài giai đoạn mọc tóc. Khi điều trị minoxidil, khoảng một nửa số nữ bệnh nhân thấy có kết quả khả quan. Thuốc thường được thoa trên da đầu hai lần/ngày trong một thời gian dài. Biến chứng thường gặp là tóc mọc rậm, đặc biệt là trên trán và gò má.
Dùng spironolactone
Đây là thuốc lợi tiểu, thường được dùng để chữa bệnh cao áp huyết vì kháng aldosterone. Nó có tác dụng kháng testosterone do cạnh tranh thụ thể với DHT và ngăn chặn sản xuất testosterone. Nam giới dùng thuốc này có thể bị phì đại tuyến vú và giảm khả năng tình dục.
Việc uống spironolactone chữa rụng tóc thường bắt đầu ở hàm lượng 25-50 mg mỗi buổi sáng và tăng dần cho tới 100 mg, mỗi ngày uống 2 lần. Những phản ứng phụ thường thấy là kinh nguyệt bất thường và đau nhức vú, chúng có thể giảm nếu bệnh nhân dùng thuốc ngừa thai loại progestin thuộc thế hệ thứ ba. Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi và chóng mặt do hạ áp huyết, có thể ngừa được nếu uống nhiều nước mỗi ngày.
Dùng Finasteride
Thuốc này ngăn ngừa sự sản xuất DHT mà không ảnh hưởng tới các hoóc môn khác. Finasteride đặc biệt ngăn chặn sự biến đổi testosterone ra DHT và không có ảnh hưởng đáng kể trên lượng testosterone trong huyết thanh. Phản ứng không mong muốn gồm: mất khả năng tình dục, làm giảm ham muốn tình dục, giảm khối lượng tinh dịch ở khoảng 5% bệnh nhân. Finasteride không dùng cho phụ nữ có thai vì có thể gây quái thai.
Ngoài ra, còn nhiều cách khác cho ta cảm tưởng tóc dày như dùng thuốc nhuộm, keo xịt tóc, gel… Tuy nhiên, các phương pháp này chỉ nên dùng một cách chừng mực để không làm bệnh rụng tóc nặng thêm.
{tab=Lời khuyên}
– Học cách kiểm soát stress, để tóc luôn thoáng khí, uống đầy đủ nước và ăn nhiều rau quả, giảm thức ăn dầu mỡ và đường, bổ sung dưỡng chất cho tóc như vitamin A, E, B6, B5, H và chất khoáng (Ca, K, Mg, Fe, P, Zn).
– Massage nhẹ nhàng trước và trong khi gội đầu. Chọn lược răng thưa để tránh da đầu bị cọ xát nhiều.
– Nếu nghi ngờ tóc gàu do vi khuẩn và nấm, cần đến bác sĩ da liễu để được hướng dẫn điều trị.
Gội đầu thường xuyên
Nên gội đầu ít nhất mỗi ngày một lần với các loại shampoo có màu trong suốt (như các hiệu Neutrogena hoặc Revlon Clean ~ Clear…), chọn loại có chữ “for oi ly hai”. Loại này thường không có pha thêm những chất giữ dầu lại hoặc cho thêm dầu vào tóc.
Nên xoa bóp da đầu để ép dầu ra khỏi chân tóc trước và trong khi gội dầu để có thể lấy dầu tối đa ra khỏi chân tóc. Khi gội, nên để chừng 3-5 phút trước khi xả để shampoo có thể lấy hết dầu trên tóc và chân tóc ra.
Khi gội xong nên xem lại dầu đã hoàn toàn ra hết chưa. Thường để lấy thật sạch dầu ra khỏi tóc và chân tóc, bạ cần gội shampoo hai lần cho đến khi tay vuốt vào tóc phát ra tiếng kêu két két là tóc sạch.
Đừng dùng Hair Conditioner
Các loại hair conditioner bán trên thị trường thường có công dụng bảo vệ tóc khô, hoặc tóc bị hư hại bởi các hóa chất từ thuốc nhuộm, keo xịt… mà ra. Bạn có mái tóc nhờn không nên dùng conditioner. Nếu thích, hãy dùng loại “for oily hair”. Loại này sẽ không bỏ thêm dầu vào mái tóc vốn đã quá nhiều dầu của bạn.
Dùng “Hot Oil Treatment”
Phương pháp này phát xuất từ Âu-châu và được chứng minh là rất có kết quả trên mọi loại tóe, từ tóc dầu đến tóc khô, tóc bị chẻ hai, tóc bị nhuộm hay dùng keo quá đáng…
“Hot Oil Treatment” có công dụng làm nở chân tóc ra để dầu trong chân tóc có thể tiết ra ngoài cũng như cho các dược phẩm trong Hot Oil có thể thấm sâu vào chân tóc.
Bạn có thể tìm mua “Hot Oil Treatment” bán trong những ống nhỏ bằng plastic tại hàng bán dầu gội đầu, dưới các nhãn hiệu như “Tresemmé, Revlon, Swiss formula Steves, Vital-v-care… thường có hai loại là Extra Body và Moistunzed. Nên chọn loại extra body nếu bị tóc dầu.
Đừng suy nghĩ nhiều
Việc tập trung suy nghĩ nhiều có thể làm nhiệt độ ở chân tóc nâng cao và sản xuất dầu nhiều hơn. Đồng thời, sự suy nghĩ quá độ cũng làm cơ thể tiết ra kích thích tố androgen. Chất này kích thích sự sản xuất dầu trên tóc. Điều này bạn có thể nhìn thấy dễ dàng trong đời sống hàng ngày, thường những người sói đầu đều là những người có thói quen hoặc làm những nghề bắt buộc phải suy nghĩ nhiều.
{/tabs}
Bệnh và thuốc